Ngày 29/10/2026 Viện Nghiên cứu Hán - Nôm đã tổ chức nghiệm thu nhiệm vụ khoa học cấp cơ sở năm 2026:“Nghiên cứu văn bia thời Gia Long do EFEO sưu tầm tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm”, do ThS. Phạm Minh Đức làm Chủ nhiệm.

Nhiệm vụ đã có những đóng góp mới như sau:

- Về nội dung khoa học: Nghiên cứu đã hệ thống hóa và làm rõ giá trị của văn bia thời Gia Long như một nguồn sử liệu độc lập, bổ sung nhiều thông tin mà chính sử và thư tịch truyền thống chưa phản ánh đầy đủ. Qua khảo sát, nhiệm vụ góp phần làm sáng tỏ các phương diện chính trị, kinh tế, xã hội, giáo dục, tín ngưỡng, tôn giáo và văn hóa cộng đồng trong những năm đầu triều Nguyễn. Đặc biệt, các nhóm bia Hậu, bia khuyến học, bia văn miếu, bia trùng tu di tích và bia dòng họ… cung cấp những tư liệu cụ thể về tổ chức, hoạt động và cơ chế tự quản của cộng đồng làng xã đầu thế kỷ XIX. Những thông tin về con người, địa danh, di tích, phong tục và thiết chế xã hội, góp phần phục dựng diện mạo lịch sử - văn hóa Việt Nam thời Gia Long, đồng thời khẳng định giá trị của văn bia trong nghiên cứu lịch sử giai đoạn chuyển tiếp cuối thế kỷ XVIII sang đầu thế kỷ XIX.

- Về khả năng ứng dụng trong thực tiễn: Kết quả nghiên cứu văn bia thời Gia Long có giá trị thiết thực đối với công tác bảo tồn và phát huy di sản Hán Nôm, nhất là việc xây dựng cơ sở dữ liệu, số hóa và bảo vệ hệ thống văn bia gắn với di tích và không gian văn hóa cộng đồng. Các tư liệu về đình, chùa, đền, miếu, văn miếu, văn chỉ… có thể được khai thác phục vụ bảo tồn di tích, nghiên cứu lịch sử địa phương và tìm hiểu đời sống văn hóa cộng đồng. Đồng thời, văn bia là nguồn tư liệu gốc có thể sử dụng trong biên soạn tài liệu và giảng dạy lịch sử, văn hóa, Hán Nôm, giúp người học tiếp cận trực tiếp với tư liệu lịch sử. Qua đó, nghiên cứu góp phần nâng cao nhận thức về giá trị di sản và giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc.

- Đóng góp về tư liệu: Nghiên cứu đã khảo sát, hệ thống hóa và khai thác nguồn tư liệu văn bia thời Gia Long do EFEO sưu tầm. lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Hán - Nôm, góp phần làm phong phú nguồn tư liệu Hán Nôm về giai đoạn đầu triều Nguyễn. Nhiều văn bia có giá trị được khảo sát, phiên âm, dịch nghĩa và đối chiếu, qua đó cung cấp những thông tin mới về lịch sử, xã hội, văn hóa và đời sống địa phương. Kết quả này góp phần tạo lập cơ sở tư liệu phục vụ nghiên cứu lịch sử, văn hóa và khai thác giá trị di sản văn bia HánNô.

Sau khi nghe báo cáo kết quả thực hiện và thảo luận, Hội đồng Khoa học Viện Nghiên cứu Hán - Nôm đánh giá cao những kết quả đạt được và thống nhất nghiệm thu nhiệm vụ với mức xếp loại Xuất sắc.

Hình ảnh buổi nghiệm thu tại Viện Nghiên cứu Hán – Nôm