BẢO VỆ LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGỮ VĂN

Ngày 14 tháng 7 năm 2006, Cơ sở đào tạo Sau đại học Viện Nghiên cứu Hán Nôm tổ chức bảo vệ luận án Tiến sĩ Ngữ văn cấp Nhà nước của NCS. Nguyễn Hữu Mùi với đề tài Nghiên cứu văn bia khuyến học Việt Nam (Từ thế kỉ XV đến những năm đầu thế kỉ XX), chuyên ngành Hán Nôm, mã số 62 22 40 01.

Chế độ khoa cử ở Việt Nam tồn tại trên tám thế kỉ, có tác động sâu sắc đến vấn đề khuyến học, được thể hiện qua một bộ phận của văn bia Việt Nam. Những văn bia này thường được lưu giữ tại các văn miếu, văn từ, văn chỉ trên khắp cả nước. và hầu hết đã được in dập thành thác bản lưu trữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm. Việc tìm hiểu, tập hợp, sắp xếp văn bia khuyến học theo một chỉnh thể thống nhất để khai thác phát huy tác dụng của nó và là việc làm cần thiết.

Luận án, ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục gồm có 3 chương:

Chương 1: Quá trình hình thành và phát triển của văn bia khuyến học Việt Nam

Chương 2: Một số đặc điểm chính của văn bia khuyến học Việt Nam

Chương 3: Giá trị nội dung phản ánh trong văn bia khuyến học

Luận án đề cập đến 874 văn bia khuyến học của 23 tỉnh thành trên phạm vi toàn quốc. Đây có thể xem là một sưu tập văn bia khuyến học phong phú và đồ sộ. Luận án cung cấp thông tin về số người đỗ đạt thời Lý - Trần - Hồ, địa danh tên xã cho các nhà khoa bảng, số người đỗ Hương cống ở triều Lê cùng các vấn đề xây dựng cơ sở vật chất phục vụ học tập ở nông thôn. Luận án cũng đã chỉ rõ về hệ thống văn miếu, văn từ, văn chỉ, võ chỉ ở Việt Nam, làm nổi bật đặc điểm của Nho giáo khi thâm nhập vào Việt Nam so với các nước cùng khu vực. Luận án đồng thời tập trung lí giải về sự ra đời của Hội tư văn, Tư võ cũng như vai trò của Hội, từ đó hiểu sâu hơn về nền văn hóa dân tộc.

Hội đồng đã đánh giá cao những đóng góp của luận án và nhất trí cho điểm luận án loại xuất sắc.

P.V

LUẬN ÁN VỀ TÁC GIA BÙI DƯƠNG LỊCH

Ngày 13-5-2006 vừa qua, trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã tổ chức bảo vệ luận án Tiến sĩ chuyên ngành Hán Nôm cấp Nhà nước về đề tài: “Nghiên cứu văn bản và giá trị tác phẩm Bùi gia huấn hài của Bùi Dương Lịch” cho NCS. Nguyễn Thanh Hà, giảng viên Học viện Khoa học Quân sự.

Bùi Dương Lịch (1757-1828) là một nhà Nho viết nhiều sách trong đó có Bùi gia huấn hài - sách về giáo dục.

Qua ba chương của luận án, tác giả đã giới thiệu một cách khái quát về thời đại, con người và sự nghiệp của Bùi Dương Lịch; những vấn đề chủ yếu về tình trạng văn bản và nội dung tác phẩm Bùi gia huấn hài. Luận án đã đi sâu phân tích những điểm giáo dục và phương pháp giảng dạy của Bùi Dương Lịch trong Bùi gia huấn hài, đối chiếu với một số tác phẩm cùng loại, qua đó đã nêu lên được những giá trị cơ bản về nội dung cũng như về hình thức của tác phẩm này dưới góc độ lịch sử.

Thông qua việc nghiên cứu văn bản và giá trị của tác phẩm Bùi gia huấn hài, luận án cung cấp thêm một tư liệu để các nhà nghiên cứu khoa học xã hội và giáo dục, nghiên cứu về lịch sử tư tưởng và lịch sử giáo dục của đất nước trong giai đoạn cuối thế kỷ XVIII đầu thế kỷ XIX.

Luận án đã được Hội đồng nhất trí đánh giá cao và đề nghị Nhà nước cấp bằng Tiến sĩ cho tác giả.

P.V
Tạp chí Hán Nôm, Số 4 (77) 2006; Tr. (bìa cuối)