Ngày 21/9/2026, Viện Nghiên cứu Hán - Nôm tổ chức đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ “Nghiên cứu, số hóa, biên mục chi tiết tài liệu Gia phả Việt Nam (giai đoạn 1: năm 2026)”. Đây là nhiệm vụ hợp tác giữa Viện Nghiên cứu Hán Nôm và Công ty Cổ phần Đầu tư Vĩnh Tuy, do TS. Vũ Việt Bằng làm Chủ nhiệm.

Tham dự và đánh giá đề tài có Hội đồng gồm: PGS. TS. Vương Hường, Chủ tịch Hội đồng; PGS. TS. Trịnh Khắc Mạnh, Phản biện 1; TS. Đỗ Thị Bích Tuyển, Phản biện 2; TS. Nguyễn Xuân Diện, Ủy viên; TS. Trần Thị Thu Hường, Ủy viên.

Về phía Công ty Cổ phần Đầu tư Vĩnh Tuy có bà Phạm Thị Thu Hằng, Phó Trưởng ban Điều phối; bà Dương Thị Quỳnh, phụ trách nghiên cứu Cấu phần 2; TS. Dương Quốc Trọng, nguyên Cục trưởng Cục Dân số và Gia đình; bà Nguyễn Thị Tuyết Ngân, Thư ký Hành chính của Dự án.

Nhiệm vụ tập trung nghiên cứu, biên mục và số hóa các tài liệu gia phả đang được lưu trữ tại Viện Nghiên cứu Hán - Nôm, góp phần hệ thống hóa nguồn tư liệu gia phả Việt Nam dưới góc độ văn bản học và tư liệu học. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, nhiệm vụ bước đầu đưa ra các kiến nghị về việc xây dựng cơ sở dữ liệu gia phả các dòng họ Việt Nam và cơ sở dữ liệu con người trong các dòng họ Việt Nam. Đây là những định hướng có ý nghĩa trong việc khai thác, quản lý và phát huy giá trị nguồn tư liệu gia phả, đồng thời tạo cơ sở cho việc nghiên cứu lịch sử dòng họ, nhân vật và đời sống xã hội Việt Nam qua các thời kỳ.

Tại buổi đánh giá, Hội đồng đã nghe Chủ nhiệm nhiệm vụ trình bày kết quả thực hiện, các thành viên Hội đồng nhận xét, trao đổi và góp ý đối với nội dung nghiên cứu cũng như định hướng triển khai trong thời gian tới. Hội đồng đánh giá đề tài đạt kết quả tốt, ghi nhận những kết quả đã đạt được trong nghiên cứu, biên mục và số hóa tư liệu, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện các sản phẩm và nghiên cứu sâu hơn về cơ sở dữ liệu gia phả và dữ liệu con người thuộc các dòng họ Việt Nam.

Việc triển khai nhiệm vụ góp phần phát huy giá trị khối tư liệu gia phả đang được lưu trữ tại Viện Nghiên cứu Hán - Nôm, đồng thời mở ra hướng ứng dụng công nghệ số trong công tác nghiên cứu, quản lý, khai thác và kết nối nguồn tư liệu về dòng họ và con người Việt Nam.

Trong thời gian tới, Hội đồng kiến nghị nhóm nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện và mở rộng kết quả của đề tài theo một số hướng Hán – Nôm học như sau:

Thứ nhất, tiếp tục biên soạn chuyên đề nghiên cứu những dòng họ khác (họ Triệu, họ Mai, họ Chu, họ Giang, họ Từ, họ Kiều…). Cần mở rộng phạm vi khảo sát, bổ sung nguồn gia phả đang được lưu giữ tại các thư viện, trung tâm lưu trữ, cơ quan nghiên cứu, bảo tàng và các địa phương, đồng thời từng bước hình thành nguồn dữ liệu gia phả có quy mô toàn quốc.

Thứ hai, tiếp tục thực hiện biên mục chi tiết các nhân vật dòng họ Việt Nam (hiện mới chỉ thực hiện một phần rất nhỏ); tiếp tục rà soát, bổ sung và chuẩn hóa thông tin biên mục đối với các tài liệu gia phả đã được nghiên cứu, bảo đảm tính thống nhất về trường dữ liệu, thuật ngữ và phương pháp biên mục, tạo thuận lợi cho việc tra cứu và khai thác lâu dài.

Thứ ba, tiến hành số hóa các tài liệu gia phả tại Viện Nghiên cứu Hán - Nôm, ưu tiên các tài liệu có giá trị về lịch sử, văn hóa, dòng họ và những tài liệu có nguy cơ hư hỏng; đồng thời bảo đảm chất lượng kỹ thuật, tính đầy đủ và khả năng liên kết giữa bản số hóa với thông tin biên mục.

Thứ tư, tiến hành làm phiên bản một số văn bản gia phả phục vụ trưng bày

Thứ năm, kết hợp cùng phía Công ty cổ phần đầu tư Vĩnh Tuy nghiên cứu xây dựng mô hình cơ sở dữ liệu gia phả các dòng họ Việt Nam theo hướng có cấu trúc, thống nhất và có khả năng mở rộng, trong đó chú trọng kết nối các thông tin về nguồn gốc dòng họ, thế thứ, chi phái, địa điểm cư trú, nhân vật, sự kiện và các loại hình tư liệu liên quan.

Hội đồng cũng kiến nghị nghiên cứu phương án khai thác, cập nhật và duy trì cơ sở dữ liệu sau khi đề tài kết thúc, bảo đảm dữ liệu được bổ sung thường xuyên, có cơ chế quản lý phù hợp và có khả năng phục vụ lâu dài cho nghiên cứu khoa học, bảo tồn di sản tư liệu và khai thác các giá trị lịch sử, văn hóa của gia phả Việt Nam.