Dự Hội nghị có PGS.TS. Nguyễn Đức Minh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm; PGS.TS. Tạ Minh Tuấn, Phó Bí thư thường trực Đảng ủy, Phó Chủ tịch Viện Hàn Lâm; TS. Đỗ Xuân Lân, Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Viện Hàn lâm; Lãnh đạo các đơn vị thuộc và trực thuộc Viện Hàn Lâm; Lãnh đạo Văn phòng Đảng ủy Viện Hàn Lâm; Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Viện Hàn lâm; Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Viện Hàn lâm. Hội nghị được kết nối trực tuyến tới các điểm cầu của Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên và Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ.

Trình bày báo cáo tại Hội nghị, TS. Lê Nam Trung, Chánh Văn phòng Viện Hàn lâm nêu rõ: trong quý I năm 2026, toàn thể viên chức, người lao động Viện Hàn lâm đã nỗ lực triển khai đồng bộ các nhiệm vụ công tác và đạt được nhiều kết quả quan trọng trên các lĩnh vực.

Hoạt động nghiên cứu khoa học tiếp tục được triển khai đúng tiến độ; nhiều đề án, chương trình khoa học trọng điểm được nghiệm thu hoặc đang hoàn thiện. Công bố quốc tế có chuyển biến tích cực; hoạt động hội thảo, tọa đàm khoa học diễn ra sôi nổi, góp phần nâng cao chất lượng học thuật và năng lực nghiên cứu của các đơn vị.

Công tác tư vấn chính sách tiếp tục được đẩy mạnh với nhiều báo cáo có giá trị, bám sát thực tiễn, phục vụ trực tiếp công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước.

Các lĩnh vực công tác khác như xây dựng Đảng, tổ chức cán bộ, đào tạo sau đại học, xuất bản, thông tin - thư viện, bảo tàng… được triển khai đồng bộ. Đặc biệt, hoạt động truyền thông có bước phát triển rõ nét, góp phần lan tỏa mạnh mẽ các kết quả nghiên cứu khoa học tới xã hội.

Bên cạnh đó, Báo cáo cũng thẳng thắn đề cập đến một số hạn chế liên quan đến chất lượng nguồn nhân lực chưa đồng đều; cơ chế tài chính cho nghiên cứu còn bất cập; hạ tầng số chưa đáp ứng yêu cầu; một số đơn vị còn thiếu tính chủ động, quyết liệt trong triển khai nhiệm vụ. 

Phát biểu ý kiến trao đổi tại Hội nghị, một số đại biểu đã thẳng thắn đề cập đến những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai nhiệm vụ, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của Viện Hàn lâm trong thời gian tới.

Các ý kiến cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý khoa học theo hướng linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các đơn vị chủ động triển khai đề tài, nhiệm vụ; đồng thời sớm tháo gỡ những vướng mắc về tài chính, đặc biệt là cơ chế phân bổ và thanh quyết toán kinh phí nghiên cứu.

Một số đại biểu nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng công bố quốc tế, mở rộng hợp tác học thuật với các đối tác nước ngoài, qua đó từng bước nâng cao vị thế của Viện Hàn lâm trong hệ thống nghiên cứu khu vực và quốc tế.

Bên cạnh đó, các ý kiến cũng đề cập đến việc đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, tăng cường chia sẻ thông tin giữa các đơn vị; đồng thời nâng cao chất lượng công tác đào tạo, phát triển đội ngũ cán bộ khoa học, nhất là đội ngũ chuyên gia đầu ngành. Đồng thời tăng cường gắn kết hoạt động nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn của địa phương, doanh nghiệp, qua đó vừa nâng cao giá trị ứng dụng của sản phẩm khoa học, vừa góp phần tạo nguồn lực bổ sung cho hoạt động của đơn vị.

Phát biểu tại Hội nghị, GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm đã ghi nhận và biểu dương những kết quả đạt được trong quý I, đồng thời chỉ rõ những hạn chế, “điểm nghẽn” cần tập trung tháo gỡ trong thời gian tới.

Chủ tịch Viện Hàn lâm nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tổ chức theo quyết định của Trung ương, Viện Hàn lâm đã thể hiện tinh thần chủ động, quyết liệt trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ; nhiều công việc khó, phức tạp đã được triển khai hiệu quả, tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển mới. 

Tuy nhiên, một số lĩnh vực vẫn còn tồn tại những hạn chế, đặc biệt là trong cơ chế tài chính cho nghiên cứu khoa học. Chủ tịch Viện Hàn lâm cũng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu đổi mới căn bản tư duy trong hoạt động khoa học, chuyển từ bị động sang chủ động, từ phụ thuộc vào ngân sách sang đa dạng hóa nguồn lực, tăng cường hợp tác với địa phương và các tổ chức trong và ngoài nước. Đồng thời yêu cầu tiếp tục tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; nâng cao chất lượng công tác đánh giá cán bộ, đơn vị theo hướng thực chất, minh bạch, gắn với hiệu quả công việc. Việc đánh giá theo quý cần được thực hiện nghiêm túc, khách quan; lấy kết quả công việc làm thước đo chủ yếu. Qua đó, kịp thời biểu dương những tập thể, cá nhân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đồng thời chấn chỉnh những trường hợp chưa đáp ứng yêu cầu.

Giáo sư, Chủ tịch Viện Hàn lâm cũng nhấn mạnh vai trò của Viện Hàn lâm trong việc cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chính sách của Đảng và Nhà nước. Đồng thời đề nghị các đơn vị cần tập trung nâng cao chất lượng nghiên cứu, hướng tới các vấn đề lớn, có tính chiến lược và giá trị dự báo cao; tăng cường tính phản biện, gắn nghiên cứu với thực tiễn, đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Tập trung triển khai nhiệm vụ trọng tâm quý II

Qua các ý kiến trao đổi, Hội nghị thống nhất triển khai thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm trong quý II năm 2026: hoàn thiện mô hình tổ chức theo quy định mới; đẩy mạnh nghiên cứu và tư vấn chính sách gắn với Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; triển khai các đề án lớn liên quan tới hoạt động khoa học trọng tâm của Viện Hàn lâm; tăng cường công tác xây dựng Đảng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đồng thời, Viện Hàn lâm sẽ tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5) và các sự kiện chính trị quan trọng… góp phần lan tỏa giá trị của khoa học xã hội và nhân văn trong đời sống xã hội.

Kết luận Hội nghị, GS.TS. Lê Văn lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm khẳng định: trong bối cảnh mới, với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, toàn Viện Hàn lâm cần tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, chủ động, sáng tạo, quyết liệt đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng nghiên cứu và hiệu quả quản lý.

Mỗi cán bộ, viên chức cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, chủ động thích ứng với yêu cầu mới, góp phần xây dựng Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trở thành trung tâm nghiên cứu hàng đầu, cung cấp luận cứ khoa học vững chắc phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước trong giai đoạn mới./.