Vừa qua trong Chương trình Học giả nghiên cứu Qilu (Qilu Visiting and Research Residency Program) do Viện nghiên cứu Nho học, Đại học Sơn Đông, Trung Quốc tài trợ, TS. Nguyễn Thị Tuyết, cán bộ Viện Nghiên cứu Hán Nôm đã hoàn thành tốt đẹp chuyến công tác, nghiên cứu và báo cáo học thuật tại Trung Quốc.

Học giả nghiên cứu Qilu là chương trình Nghiên cứu văn hóa Nho học uy tín nhất tại Trung Quốc, do Trung tâm Hợp tác Đổi mới Sáng tạo Văn minh Nho học tại Viện Nghiên cứu Nho học, Đại học Sơn Đông chủ trì, nhằm thu hút đông đảo các nhà nghiên cứu uy tín trên thế giới tới nghiên cứu, giảng dạy và giao lưu học thuật, thúc đẩy các công trình nghiên cứu Nho học và đối thoại giữa các nền văn hóa toàn cầu.

Chuyến công tác bắt đầu từ ngày 8 tháng 4 năm 2026 đến ngày 30 tháng 9 năm 2026, nhằm thực hiện nghiên cứu giá trị di sản tư liệu Hán Nôm trong quá trình Tiếp nhận, Việt hóa tái tạo Kinh điển Nho gia tại Việt Nam, thúc đẩy giao lưu văn hóa Việt - Trung và các nước Đông Á.

Trong thời gian công tác, TS. Nguyễn Thị Tuyết làm việc tại Văn phòng Viện nghiên cứu Nho học tại cơ sở Trung tâm Trường Đại học Sơn Đông. TS Nguyễn Thị Tuyết đã thăm và làm việc với Ban hiệu chú Kinh điển, Ban dự án Hợp bích Hán tịch Toàn cầu của trường, cùng các Giáo sư chuyên ngành Văn hiến học cổ điển Trung Quốc như GS Đỗ Trạch Tốn, GS Nhiếp Tề Đông, GS Hà Triêu Huy, PGS Diệp Dương Hy... thảo luận trao đổi về phương pháp hiệu chú, biên mục, nghiên cứu và bảo tồn văn hiến cổ.

Trong khuôn khổ chương trình nghiên cứu, TS đã trình bày 02 báo cáo chuyên môn tại Chuỗi Tọa đàm học thuật số 138 và 140 do Viện Nghiên cứu Nho học, Đại học Sơn Đông phối hợp Trung tâm Hợp tác Đổi mới Sáng tạo Văn minh Nho học chủ trì.

Trong Tọa đàm số 138, báo cáo “Nghiên cứu sự Việt hóa và tái tạo kinh điển Hiếu kinh của Nho gia tại Việt Nam – trọng tâm từ tài liệu diễn nghĩa, diễn ca chữ Nôm” (ngày 22/9/2026) đã tập trung phân tích hai hình thức Việt hóa tiêu biểu trong tư liệu chữ Nôm là diễn xuôi và diễn ca lục bát. Lựa chọn này vừa bình dị hóa sách Hiếu Kinh, vừa làm phong phú, trong sáng và giàu vần điệu cho tiếng Việt, đồng thời dễ dàng truyền tải những tư tưởng, quan điểm lí giải và tái tạo Kinh điển Nho gia của giới tri thức bản địa Việt Nam.

Tại Tọa đàm số 140, báo cáo “Khảo cứu các bài thơ của văn nhân Trung Quốc được ghi chép trong thơ văn bang giao của Lê Quý Đôn — Bàn thêm về bút đàm thơ ca giữa Nho sĩ Việt - Trung trong thế kỷ XVIII” (ngày 23/9/2026)khảo sát 72 bài thơ của 15 vị quan lại và văn nhân Trung Quốc trong chùm thơ đối đáp được ghi trong Quế Đường thi tập, phản ánh những chủ đề quan tâm của nho sĩ Việt Trung và ngoại giao văn hóa của Lê Quý Đôn trong thế kỉ XVIII. Đây là tư liệu lịch sử bằng thơ chữ Hán quý hiếm mà thư tịch Trung Quốc hầu như không ghi chép được.

Hai báo cáo đã nhận được sự quan tâm, đánh giá cao và thảo luận sôi nổi từ các chuyên gia, giảng viên, học viên của Nhà trường và giới nghiên cứu quốc tế. Ngoài ra, trong thời gian công tác TS. Nguyễn Thị Tuyết còn tham gia và trình bày một số tham luận nghiên cứu về Văn hiến học Hán Nôm và Văn học cổ đại Việt Nam tại các Hội thảo Khoa học của Viện Văn học, Đại học Sơn Đông, Đại học Tế Nam, Diễn đàn Văn Minh Thế giới Nishan năm 2026.

Thành công của các hoạt động nghiên cứu khoa học không chỉ góp phần quảng bá nguồn tư liệu Hán Nôm đến cộng đồng nghiên cứu Đông Á, mà còn khẳng định vị thế và năng lực học thuật của lực lượng nghiên cứu Việt Nam trên diễn đàn quốc tế. Đồng thời góp phần thúc đẩy hợp tác nghiên cứu Kinh điển Nho học tại Việt Nam, nghiên cứu bảo tồn văn hiến Hán Nôm, giao lưu văn học, văn hóa học thuật giữa Viện Nghiên cứu Hán Nôm với các Sở và các Viện thuộc Đại học Sơn Đông trong thời gian tới.