PHÔNG SÁCH TUỒNG NÔM TRONG KHO SÁCH HÁN NÔM

NGUYỄN THỊ TRANG

Viện Nghiên cứu Hán Nôm

Tháng 11 năm 1988 Viện nghiên cứu Hán Nôm đã tiếp nhận một mảng sách tuồng Nôm do Viện Thông tin khoa học xã hội chuyển giao. Tất cả đều là bản photo gồm 27 tập, đóng bìa cứng. Trang đầu mỗi tập đều có những dòng chữ ghi bằng tiếng Anh cho biết đây là những tư liệu quý giá do Thư viện Hoàng gia Anh trao tặng cho chính quyền Miền Nam tại Sài Gòn vào năm 1971. Ở trang đầu, mỗi tập sách đó có đánh dấu số thứ tự từ tập 1132 đến tập 1159. Riêng tập 1140 truyện Hồ Thạch Hổ 195 trang thì trang đầu và trang tên sách bị đóng lạc xuống cuối tập 1151.

Toàn bộ bản photo cho thấy nguyên bản đều là sách chứp tay, chữ viết chân phương dễ xem. Sách còn lành lặn, có đánh số trang, Thỉnh thoảng có những bản đã bị rách hoặc mất một số trang. Chẳng hạn tập 1134 chép truyện Mã Đăng Long bị mất 6 tờ đầu; Tập 1136 chép truyện Trần Nhạc Vũ bị mất 5 tờ giữa; Tập 1139 chép truyện Sơn Hậu bị mất 3 tờ ; Tập 1144 chép truyện Vũ Thành Lân bị mất 4 tờ đầu...

Hầu hết các tập đều không ghi niên đại và người sao chép. Tuy nhiên ở một số tập cuối ta cũng thấy có ghi tên người sao chép là Lê Quý. Ở một số truyện có ghi niên đại sao lục vào thời Tự Đức ( 1848 - 1883 ). Mỗi tập chép từ 1 đến 3 truyện. Riêng truyện Trần Bồ thì hồi thứ nhất chép trong tập 1156, còn hồi thứ hai lại chép trong tập 1159.

Trừ hai phần Bách biến diễn âm ở tập 11510 và các bài chú kinh ở tập 1151 là không phải truyện tuồng còn lại trong phông sách tuồng này chúng ta có được 48 truyện. Vừa qua, trong chuyến đi công tác tại Anh, Giáo sư Trần Nghĩa đã bỏ công tìm hiểu số tư liệu này tại Thư viện Vương quốc Anh, và ông đã giới thiệu trên Tạp chí Hán Nôm số 3 - 1995.

Đây quả là những tư liệu rất có giá trị ,không chỉ giúp ta tìm hiểu nghệ thuật sân khấu tuồng cổ của dân tộc, mà còn cung cấp cho các nhà nghiên cứu Ngôn ngữ, Văn học, Sử học, Hán Nôm học nhiều tư liệu bổ ích. Hiện nay phòng Bảo quản, Viện Nghiên cứu Hán Nôm đang tiến hành khảo sát, lược thuật, lập phiếu để phục vụ bạn đọc trong thời gian tới.

Dưới đây chúng tôi xin giới thiệu danh mục tên các truyện tuồng trong phông sách này để bạn đọc tham khảo. Thứ tự các truyện được ghi theo thứ tự của 27 tập sách, mang mã số từ 1131 đến 1159:

1 - Tập 1132

1. Tống Từ Minh truyện - 242 tr

2 - Tập 1133

2. Lý Thiên long truyện - 244 tr

3 - Tập 1134

3. Mã Đăng Long truyện - 138 tr

4 - Tập 1135

4. Mã Sĩ truyện - 204 tr

5 - Tập 1136

5. Trần Nhạc Vũ truyện - 164 tr

6 - Tập 1137

6. Đà Hắc Báo truyện - 208 tr

7 - Tập 1138

7. Đào Phi Phượng ( Phụng ) truyện - 218 tr

8 - Tập 1139

8. Sơn Hậu truyện - 206 tr

9 - Tập 1140

9. Hồ Thạch Hổ truyện - 195 tr

10 - Tập 1142

10. Tứ tinh giáng thế truyện - 186 tr

11 - Tập 1143

11. Kim Vân Kiều truyện - 232 tr

12 - Tập 1144

12. Vũ Thành Lân truyện - 132 tr

13. Sự tích ra tuồng - 65 tr

13 - Tập 1145

14.Nhạc Hoa Linh truyện - 382 tr

14 - Tập 1146

15. Lã Chu Hy - 46 tr

16. Tam cố mao lư - 36 tr

17. Giang Tả cầu hôn truyện - 50 tr

18. Hoa chúc truyện

15 - Tập 1147

19. Tiệt giang truyện - 36 tr

20. Kinh châu phí hội truyện - 40 tr

21. Hoa Dung truyện - 44 tr

22. Nghĩa Thích Nghiêm Nhan truyện - 22 tr

23. Lạc Phượng Pha truyện - 16

16 - Tập 1148

24. Đương Dương trường bản - 58 tr

25. Lê Ngụy Khôi truyện - 210 tr

17 - Tập 1149

26. Kim thạch kỳ duyên truyện - 286 tr

18 - Tập 1150

27. An triều kiếm - 166tr

28. Đào Tư Huệ truyện -54 tr

19 - Tập 1150

Đào Tư Huệ truyện (tiếp) - 80 tr

29. Tửu hội truyện - 32 tr

30. Thạch Kim Anh truyện - 130 tr

20 - Tập 1152

31. Longhổ đấu kỳ truyện - 70 tr

32. Tùng bách thuyết thoại truyện - 110 tr

33. Miêu khuyển đối thoại truyện - 84 tr

21 - Tập 1153

34. Thuyết Đường truyện - 25 tr

35. Trươn đồ nhục truyện - 46 tr

36. Tam úy tân truyện - 212 tr

22 - Tập 1154

37. Liễu Nhự truyện - 230 tr

23 - Tập 1155

38. Thù thế tân thanh truyện - 226 tr

24 - Tập 1156

39. Hán Sở tranh hùng truyện - 68 tr

40. Lưu Nguyễn nhập Thiên Thai truyện - 22 tr

41. Trần Bồ truyện - Hồi thứ nhất - 52 tr

42. Ngự Văn Quân truyện - 54 r

25 - Tập 1157

Ngự Văn Quân truyện (tiếp) - 246 tr

26 - Tập 1158

43. Vũ Nguyên Long ca truyện - 162 tr

44. Lưu Bình Dương Lễ ca truyện - 52 tr

45. Tây du Đường Tăng cầu kinh ca truyện - 52 tr

27 - Tập 1159

46. Ngũ hổ bình Liêu truyện - 117 tr

47. Phong lưu ca truyện - 86 tr

48. Trương Viên tiết nghĩa ca truyện - 28 tr

49. Trần Bồ ca truyện (tiếp) - Hồi thứ hai - 56 tr

Thông báo Hán Nôm học 1995 (tr. 408-413 )