Tấm bia tu tạp Phật Tích Sơn, LONG TIÊN TỰ BI KÝ trên núi Tử Trầm (TBHNH2002)
Thứ Ba, 03/04/2007 14:35
TBHNH2002
ĐỖ DANH HUẤNNgọc Liệp, Quốc Oai Hà Tây Chùa Trầm thuộc xã Phụng Châu, huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây là một danh lam thắng cảnh nổi tiếng. Nơi đây, vào khoảng thế kỷ XVII-XVIII vua chúa thường đến nghỉ ngơi và thưởng ngoạn cảnh đẹp. Sách Đại Nam nhất thống chí viết: “Núi Tử Trầm ở phía Đông Nam huyện An Sơn 13 dặm, giữa đất đột khởi trên vài đĩnh đá dựng lởm chởm, dưới có thạch động, trên có chùa, non nước bao quanh, vua Lê cất hành cung ở đấy, đào hồ theo dọc núi để bơi thuyền nhân đó gọi là núi Long Châu”(1) Theo sách Đại Nam nhất thống chí cho biết: trên núi có chùa hiện nay chúng ta không biết được chùa ấy quy mô như thế nào, các tài liệu sử sách khác cũng không nói rõ về ngôi chùa này. Trong một lần đi khảo sát lịch sử tại huyện Chương Mỹ, chúng tôi đã trèo lên ngọn núi này và phát hiện ra một tấm bia được tạc vào vách núi mang tên: Tu tạo Phật Tích sơn Long Tiên tự bi ký (Bia tu tạo chùa Long Tiên trên núi Phật Tích) kích thước 70 x 90 cm gồm 470 chữ, chữ viết theo thể chữ chân. Bia dựng ngày 14 tháng 12 (Nhuận) năm Cảnh Thịnh thứ 7 (1669) người viết bia là Phạm Vinh Lương xã Đông Lao và người khắc là Nguyễn Văn Dong, thợ đá xã Tử Trầm. Nội dung tấm bia: “Chùa Long Tiên, núi Phật Tích là một nơi cảnh đẹp, phía Bắc có dòng sông Hát (sông Đáy) chảy quanh, phía Tây là núi Tản sừng sững trên bạt núi Đá, phía dưới đài gác đẹp lắm. Cảnh đẹp trong trời đất, (đây) thật là một danh lam đệ nhất”. Bia cho biết thêm: “trải qua các đời bị mối mọt nay sửa lại cho đẹp đẽ ắt phải đợi sự công đức, trên từ bậc vương công, dưới đến thiện tín hiền nhân đều phát thiện tâm góp của công đức, nhà sư trụ trì chùa là Bắc – Khâu – Su – Di Nguyễn Tiến Chiêu, tự Đạo Ngạn, hiệu Huyền Minh, người xã Đăng Ngạn, huyện Chương Đức, đạo Sơn Nam đứng ra hưng công, thập phương đóng góp bắt đầu từ tháng 3 năm Mậu Thân (1668) trùng tu tả hữu tăng phòng hành lang, hương án”. Ngày nay, chúng ta không biết được chùa Long Tiên trên núi Phật Tích xây dựng lần đầu tiên vào thời gian nào. Qua tấm bia trên, có thể hình dung đến thế kỷ XVII ngôi chùa này đã khá quy mô, bề thế. Dấu tích của ngôi chùa này hiện nay chỉ còn một khoảng đất bằng phẳng ở lưng chừng núi và một ít gạch ngói vỡ cùng chân móng của chùa. Sau đây chúng tôi xin dịch toàn bộ tấm bia này. Bia tu tạo chùa Long Tiên trên núi Phật Tích Thường nghe làm việc phúc vào chùa, cùng nhau làm việc phúc thì sẽ gặt hái được (điều) phúc vậy. Chùa Long Tiên trên núi Phật Tích, núi cao đẹp như chốn Bồng Lai, phía Bắc có dòng sông Hát (sông Đáy) chảy quanh co, phía Tây có đỉnh núi Tản Viên cao sừng sững, trên sàn đá núi, phía dưới đào ao, bỗng nhiên trở thành một nơi bằng địa, xây dựng lâu đài đẹp lắm. Cảnh đẹp trong thiên hạ (đây) thực là một danh lam đệ nhất. Núi không cần phải cao, có tiên thì nổi tiếng. Trước đây có dấu tích người xưa, sau này có dấu tích của các bậc tổ thánh ở trong động là nơi ra đời của Phật Tiên vậy. (Đây) hương hoả vạn năm, nước cầu dân cúng có ứng nghiệm thật là cảnh đẹp, linh thiêng vạn đời. Trải qua các đời trùng tu mối mọt mà sau phải tu sửa để cho đẹp đẽ ắt phải trông đợi vào sự công đức lớn lao mới thành vậy. Nay có thiên sư trụ trì chùa nhà là Thiền sư Bắc – Khâu – Sa – Di Nguyễn Tiến Châu, Tự Đạo Ngạn hiệu từ Minh người xã Đăng Ngạn, huyện Chương Đức, phủ Ứng Thiên, Đạo Sơn Nam phát thiện tâm tu tạo và quyên góp của cải, tìm kiếm gỗ lạt, kêu gọi thập phương công đức trên từ bậc vương công, dưới đến thiện tín hiền nhân đều phát thiện tâm cùng góp tiền của ra công đức ngày tốt tháng 3 năm Mậu Thân (1668 - TG) hưng công sửa chữa mới, trùng tu thượng điện, tả hữu tăng phòng, hành lang, bàn thờ của chùa Tiên Long trên núi Phật Tích. Công việc xong xuôi xin khai hết như sau: Quan viên hương lão xã thôn trưởng xã Tử Trầm, huyện An Sơn (tên gọi của huyện Chương Mỹ khi đó – ND) phủ Quốc Oai là Nguyễn Ngọc Trinh, Ngô Đắc Duệ, Ngô Đắc Phú, Nguyễn Văn Bùi, Nguyễn Như Trương, Nguyễn Hữu Tường, Châu Tất Thành, Ngô Văn Quyền, Nguyễn Văn Ly, Ngô Đắc Quý, Châu Đắc Thịnh, Ngô Văn Thế, Nguyễn Văn Chính, Ngô Văn Tường, Nguyễn Văn Viện, Ngô Văn Vịnh, Nguyễn Văn Tán, toàn thôn hương lão xã thôn và trên dưới, lớn nhỏ tín vãi bản thôn Châu Thị Quyên hiệu Từ Lộc. Tín vãi Bùi Thị Tân hiệu Diệu Thành (xã Lương Xá) công đức Nguyễn Thị Côn, hiệu Diệu Hoan. Tín vãi Nguyễn Thị Hấp cùng con trai là Nguyễn Minh Liêu, Nguyễn Minh Đạt xã Đông Lao, huyện Từ Liêm công đức. Trần Viết Phú, tự Phúc Kiêm, phó Câu Đương thợ đá xã Đăng Ngạn cung tiến. Nguyễn Văn Dong thợ đá xã Tử Trầm Trịnh Thị Vinh, hiệu Từ Niệm, xã Cẩm Bối, huyện Thanh Liêm cung tiến. Ngày 14 tháng 12 (nhuận) năm Cảnh Trị thứ 7 (1669) Phạm Văn Đoàn người xã Đông Lao (viết bia)Chú thích: Thông báo Hán Nôm học 2002, tr.219-227
|