Ngày 03/10/2026, tại xã Ba Đình, tỉnh Thanh Hóa, theo đề nghị của Trung tâm Bảo tồn di sản, Bảo tàng và Thư viện Thanh Hóa, các chuyên gia, nhà nghiên cứu lịch sử và cán bộ Viện Nghiên cứu Hán - Nôm đã tham gia góp ý, tư vấn phương án bố trí không gian thờ tự, đồ thờ, nội thất và hệ thống hoành phi, câu đối tại Đền thờ các thủ lĩnh và nghĩa quân Ba Đình, thuộc Khu căn cứ khởi nghĩa Ba Đình.
Khu căn cứ khởi nghĩa Ba Đình là địa điểm lịch sử quan trọng gắn với phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp ở Thanh Hóa cuối thế kỷ XIX. Cuộc khởi nghĩa diễn ra trong những năm 1886 - 1887, dưới sự lãnh đạo của các thủ lĩnh Đinh Công Tráng, Phạm Bành, Hoàng Bật Đạt, Nguyễn Viết Toại, cùng sự tham gia của đông đảo nghĩa quân và nhân dân địa phương. Khu căn cứ Ba Đình đã được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia từ năm 1992.
Trong tổng thể dự án bảo tồn, tôn tạo Di tích Khu căn cứ khởi nghĩa Ba Đình, Đền thờ các thủ lĩnh và nghĩa quân Ba Đình được xây dựng tại khu căn cứ trung tâm Núi Thúc, là không gian tưởng niệm, thờ phụng các thủ lĩnh, nghĩa quân đã hy sinh, đồng thời góp phần giới thiệu những giá trị lịch sử, văn hóa của cuộc khởi nghĩa. Công trình gồm các hạng mục chính như Tiền bái, Hậu cung, sân hành lễ, nghi môn cùng các công trình phụ trợ.
Tại buổi làm việc, các chuyên gia tập trung trao đổi về phương án tổ chức các gian thờ, vị trí bài vị, tượng thờ, hương án và hệ thống đồ thờ, đồ tế tự nhằm bảo đảm sự hài hòa giữa chức năng thờ phụng, kiến trúc công trình và truyền thống thờ tự của người Việt. Theo phương án thiết kế, gian giữa tòa Tiền bái bố trí ban thờ Công đồng; hai gian bên là không gian tưởng niệm các nghĩa quân Ba Đình. Tại Hậu cung bố trí không gian thờ các vị thủ lĩnh của cuộc khởi nghĩa, trong đó tượng thủ lĩnh Đinh Công Tráng được đặt ở vị trí trung tâm cùng bài vị thờ các thủ lĩnh Phạm Bành, Hoàng Bật Đạt và Nguyễn Viết Toại.
Một nội dung được đặc biệt quan tâm tại buổi làm việc là hệ thống văn tự Hán Nôm trên hoành phi, đại tự, câu đối và bài vị. Đây là những thành tố vừa có chức năng trang trí kiến trúc, vừa chuyển tải nội dung tưởng niệm, tôn vinh nhân vật lịch sử và tạo nên tính trang nghiêm của không gian thờ tự. Vì vậy, việc lựa chọn chữ, xây dựng nội dung và bố trí văn tự cần bảo đảm tính chính xác về văn tự, ngữ nghĩa, điển cố, niêm luật, đồng thời phù hợp với lịch sử cuộc khởi nghĩa và thân thế, công trạng của các nhân vật được phụng thờ.
Trên cơ sở nghiên cứu hồ sơ thiết kế và nội dung dự kiến, các nhà nghiên cứu  đã trực tiếp góp ý, hiệu chỉnh một số nội dung văn tự Hán Nôm hoành phi, câu đối; lưu ý những trường hợp sử dụng chữ, từ ngữ hoặc cách diễn đạt chưa thật chính xác, chưa tương thích với đối tượng thờ tự và tính chất của di tích. Các ý kiến cũng nhấn mạnh yêu cầu hạn chế việc sử dụng máy móc những mô thức hoành phi, câu đối thường gặp tại các di tích khác, mà cần xây dựng nội dung có căn cứ lịch sử và thể hiện được đặc trưng riêng của cuộc khởi nghĩa Ba Đình.
Phương án bố trí nhân vật, gian thờ và đồ thờ tại Đền thờ các thủ lĩnh và nghĩa quân Ba Đình trước đó đã được trao đổi, lấy ý kiến tại nhiều hội nghị chuyên môn. Vì vậy, buổi làm việc lần này tiếp tục rà soát và hoàn thiện phương án trên cơ sở kết hợp giữa nghiên cứu lịch sử, truyền thống thờ tự, tư liệu Hán Nôm và yêu cầu thực tế của công trình.
Hoạt động tư vấn này đã góp phần đưa kết quả nghiên cứu Hán Nôm vào thực tiễn bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Việc hoàn thiện không gian thờ tự và hệ thống văn tự tại Đền thờ các thủ lĩnh và nghĩa quân Ba Đình không chỉ góp phần tạo dựng một không gian tưởng niệm trang nghiêm, chuẩn mực mà còn phục vụ hoạt động nghiên cứu, giáo dục truyền thống, giới thiệu lịch sử cuộc khởi nghĩa Ba Đình và di sản văn hóa xứ Thanh tới nhân dân và du khách.
 Đền thờ các thủ lĩnh và nghĩa quân Ba Đình, thuộc Khu căn cứ khởi nghĩa Ba Đình, xã Ba Đình tỉnh Thanh Hoá 
 Các nhà khoa học thảo luận, góp ý kiến tư vấn tại xã Ba Đình tỉnh Thanh Hoá