NHỮNG SẮC PHONG LƯU GIỮ TẠI ĐỀN NGHÈ (AN BIÊN CỔ MIẾU - THỜ NỮ TƯỚNG LÊ CHÂN), PHƯỜNG AN BIÊN, QUẬN LÊ CHÂN, HẢI PHÒNG

NGUYỄN ĐÌNH CHỈNH

Bảo tàng Hải Phòng

năm 2011, tôi là thành viên trong nhóm sưu tầm, biên soạn cuốn sách “Nữ tướng Lê Chân trong tâm thức người dân Hải Phòng” của Bảo tàng Hải Phòng. Trong quá trình nghiên cứu về phần Hán Nôm, tôi đã phát hiện một số sắc phong của vua triều Nguyễn phong cho Nữ tướng Lê Chân. Nữ tướng là người lập ra trang An Biên xưa (nay là vùng đất nội thành thành phố Hải Phòng). Nữ tướng có công trong cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng chống quân xâm lược Đông Hán năm 40 sau công nguyên. Nữ tướng Lê Chân hiện được tôn thờ tại Đền Nghè (xưa kia là miếu cổ An Biên) - 55 đường phố Lê Chân, phường An Biên, quận Lê Chân, Hải Phòng

Sau đây, tôi xin giới thiệu toàn bộ số sắc phong của Nữ tướng Lê Chân hiện đang bảo lưu, gìn giữ tại Đền Nghè.

1. Đạo sắc thứ nhất

Phiên âm:

Sắc Hải Dương tỉnh, An Dương huyện, An Biên xã, phụng sự Thánh Chân phu nhân chi thần, nẫm trứ linh ứng, hướng lai vị hữu dự phong. Tứ kim phi thừa cảnh mệnh miễn niệm thần hưu, trứ phong vi Dực bảo Trung hưng Linh phù chi thần. Chuẩn y cựu phụng sự, thần kỳ tương hựu, bảo ngã lê dân.

Khâm tai!

Thành Thái nguyên niên, thập nhất nguyệt, thập bát nhật.

Sắc phong niên hiệu vua Thành Thái thứ nhất (1889)

Dịch nghĩa:

Sắc cho xã An Biên, huyện An Dương, tỉnh Hải Dương phụng thờ thần Thánh Chân phu nhân đã tỏ rõ sự linh ứng, trước nay chưa được dự phong. Nay (trẫm) nhận mệnh lớn của trời, tưởng nhớ tới công lao của thần, nên phong cho thần là Dực bảo Trung hưng Linh phù. Chuẩn cho phụng thờ thần như cũ. Thần hãy bảo vệ, che chở, giúp đỡ dân lành của Trẫm.

Hãy kính theo!

Ngày 18 tháng 11, niên hiệu vua Thành Thái thứ nhất (1889).

2. Đạo sắc thứ hai

Sắc phong niên hiệu vua Thành Thái thứ 14 (1902)

Phiên âm:

Sắc Hải Phòng thành phố, Tả nhị khu phụng sự Nam Hải uy linh Thánh Chân Công Chúa tôn thần, hộ quốc, tý dân, nẫm trứ linh ứng, hướng lai vị hữu dự phong. Tứ kim phi thừa, cảnh mệnh, miễn niệm thần hưu, trứ phong vi Trai thục, Dực bảo Trung hưng, Trung đẳng thần. Chuẩn nãi cựu phụng sự, thần kỳ tương hựu, bảo ngã lê dân.

Khâm tai!

Thành Thái thập tứ niên bát nguyệt, thập cửu nhật.

Dịch nghĩa:

Sắc ban cho hai khu bên Trái, thành phố Hải Phòng, phụng thờ tôn thần Nam Hải uy linh Thánh Chân Công Chúa. Thần đã có công giúp nước, che chở, bảo vệ cho dân, tỏ rõ linh ứng, trước nay chưa được phong sắc. Nay nhận mệnh lớn của trời, (Trẫm) tưởng nhớ đến công lao to lớn của thần, nên phong cho thần là Trai Thục, Dực bảo Trung hưng, bậc Trung đẳng thần. Chuẩn cho phụng thờ thần như trước. Thần hãy bảo vệ, che chở, giúp đỡ dân lành của Trẫm.

Hãy kính theo!

Ngày 19 tháng 8 niên hiệu vua Thành Thái thứ 14 (1902).

3. Sắc phong thứ ba

Sắc phong niên hiệu vua Duy Tân thứ 3 (1909)

Phiên âm:

Sắc chỉ Hải Phòng tỉnh, thành phố Tả nhị khu, tòng tiền phụng sự Trai thục, Dực bảo Trung hưng, Nam Hải uy linh, Thánh Chân công chúa Trung đẳng thần, tiết kinh ban cấp sắc phong, chuẩn kỳ phụng sự. Duy Tân nguyên niên tấn quang đại lễ, kinh ban bảo chiếu đàm ân, lễ long đăng trật. Đặc chuẩn y cựu phụng sự, dụng chí quốc khánh, nhi thân tự điển.

Khâm tai!

Duy Tân tam niên, bát nguyệt, thập nhất nhật.

Dịch nghĩa:

Sắc cho hai khu phố bên Trái, tỉnh Hải Phòng, từ trước phụng thờ Trung đẳng thần Trai thục, Dực bảo Trung hưng, Nam Hải uy linh, Thánh Chân Công Chúa đã từng được ban cấp sắc phong, chuẩn cho phụng thờ. Nay vào niên hiệu Duy Tân thứ 1, làm lễ đăng quang, đã ban chiếu báu, mở rộng ân điển, theo lễ thường có thăng thêm phẩm trật phụng thờ thần như trước, để ghi nhớ ngày đại lễ Quốc gia, và nối tiếp điển thờ.

Hãy tuân theo!

Ngày 11 tháng 8 niên hiệu vua Duy Tân thứ 3 (1909).

4. Sắc phong thứ tư

Phiên âm:

Sắc Hải Phòng tỉnh, Châu Thành, Đệ nhị hộ phụng sự Nam Hải uy linh, Thánh Chân công chúa tôn thần, hộ quốc, tý dân, nẫm trứ linh ứng, hướng lai vị mông ban cấp sắc văn. Tứ kim phi thừa cảnh mệnh, miễn niệm thần hưu. Trứ phong vi Trai thục, Dực bảo Trung hưng, Trung đẳng thần. Đặc chuẩn y cựu phụng sự thần. Kỳ tương hựu, bảo ngã lê dân.

Khâm tai!

Duy Tân ngũ niên, nhuận, lục nguyệt, thập bát nhật.

Dịch nghĩa:

Sắc cho Hộ thứ hai thuộc Châu Thành, tỉnh Hải Phòng phụng thờ tôn thần Nam Hải uy linh Thánh Chân công chúa. Thần đã có công giúp nước, bảo vệ, che chở cho dân, tỏ rõ sự linh ứng, từng đã được ban cấp sắc văn để phụng thờ. Nay (trẫm) nhận mệnh lớn của trời, tưởng nhớ đến công lao to lớn của thần, nên phong cho thần là Trai thục, Dực bảo Trung hưng, Trung đẳng thần. Đặc biệt chuẩn cho phụng thờ thần như trước. Thần hãy bảo vệ, che chở, giúp đỡ dân của Trẫm.

Hãy tuân theo!

Ngày 18 tháng 6 năm nhuận, niên hiệu vua Duy Tân thứ 5 (1911).

Sắc phong niên hiệu vua Duy Tân thứ 5 (1911)

(Thông báo Hán Nôm học 2012,tr.135-140)